شناسه خبر:1247
روایت اباصلت هروی از امام رضا علیه السلام در احیای امر اهل بیت علیهم السلام

چگونگی احیای امر اهل بیت علیهم السلام

  • انداز قلم

ویژه ها

 

چگونگی احیای امر اهل بیت علیه السلام 

 

در کتاب معانی الاخبار و کتاب عیون اخبارالرضا روایت شده است که حمدان بن سلیمان از عبدالسلام بن صالح الهروی نقل می‌کند: سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ عَلِیَّ بْنَ مُوسَى الرِّضَا ع یَقُولُ رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا فَقُلْتُ لَهُ وَ کَیْفَ یُحْیِی أَمْرَکُمْ قَالَ یَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ یُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا قَالَ قُلْتُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَقَدْ رُوِیَ لَنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَعَلَّمَ عِلْماً لِیُمَارِیَ بِهِ السُّفَهَاءَ أَوْ یُبَاهِیَ بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ لِیُقْبِلَ بِوُجُوهِ النَّاسِ إِلَیْهِ فَهُوَ فِی النَّارِ فَقَالَ ع صَدَقَ جَدِّی ع أَ فَتَدْرِی مَنِ السُّفَهَاءُ فَقُلْتُ لَا یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ ع هُمْ قُصَّاصُ مُخَالِفِینَا أَ وَ تَدْرِی مَنِ الْعُلَمَاءُ فَقُلْتُ لَا یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ هُمْ عُلَمَاءُ آلِ مُحَمَّدٍ ع الَّذِینَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَهُمْ وَ أَوْجَبَ مَوَدَّتَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَ وَ تَدْرِی مَا مَعْنَى قَوْلِهِ أَوْ لِیُقْبِلَ بِوُجُوهِ النَّاسِ إِلَیْهِ فَقُلْتُ لَا فَقَالَ ع یَعْنِی وَ اللَّهِ بِذَلِکَ ادِّعَاءَ الْإِمَامَه ؛

اباصلت هروی می گوید: شنیدم امام رضا (ع) می‌فرمود: خداوند رحمت کند بنده‌ای را که امر ما را احیا کند. پس گفتم: چگونه امر شما احیا می‌شود؟ فرمود: علوم ما را می‌آموزند و به مردم می‌آموزند؛ چرا که مردم اگر زیبایی‌های کلام ما را بدانند از آن پیروی می‌کنند. گفتم: ای فرزند رسول‌الله! همان از برای ما از امام صادق(ع) روایت است که ایشان فرمود: هر کسی علمی را بیاموزد تا با ‌آن به جدال با سفیهان بپردازد یا به علما مباهات کند یا شاخص‌های مردم به ایشان رو آورند پس چنین شخصی در آتش دوزخ است. ایشان فرمود: جدم(ع) راست گفت. آیا می‌دانی سفیهان کیانند؟ گفتم: نه! ای پسر پیامبر خدا! آن حضرت(ع) فرمود: آنان قصه‌پردازان از مخالفان ما هستند. آیا می‌دانی چه کسی از علما است؟ گفتم: نه ای فرزند پیامبر خدا! فرمود: آنان علمای اهل بیت محمد(ص) هستند که خداوند اطاعت آنان را فریضه و مودت ایشان را واجب کرده است. پس فرمود: و آیا می‌دانی معنای قول امام صادق(ع) که گفت: شاخص‌های مردم به ایشان روی آورند چیست؟ گفتم: نه! فرمود: یعنی با این سخن کسانی که را منظور دارد که مدعی امامت هستند. (وسائل الشیعهً، احادیث ۳۳۲۹۷ و ۳۳۴۲۶)

از این روایت به خوبی به دست می‌آید که مراد از امر اهل بیت(ع) چه چیزی است؛ چرا که در روایت بیان می‌شود که فرهنگ و سنت و سیره اهل بیت(ع) همان امر آنان است که مذهب آنان را نیز شامل می‌شود. کسی که می‌خواهد امر اهل بیت(ع) را زنده نگه دارد، باید بر همه عناصر گفتمانی مذهب اهل بیت(ع) وفادار باشد. این فرهنگ را به خوبی بشناسد و به تبلیغ آن بپردازد. در این میان گوشزد کردن این فرهنگ در میان اهل بیت(ع) در هر مجلس و محفلی ضرورت می‌یابد. البته با این کار، دشمنان به طور طبیعی رسوا خواهند شد و دیگر نیازی نیست تا برای اثبات حق، سخن دیگر گفته شود. در حقیقت تبیین حقایق و گفتمان اهل بیت(ع) بدون نیاز به بیان دشمنی و مخالفت‌های مخالفان، خود به تنهایی می‌تواند احیای امر و فرهنگ اهل بیت(ع) باشد؛ زیرا وقتی حقیقت آشکار شود و حق بیاید به طور طبیعی جایی برای باطل نمی‌ماند.

البته در روایتی دیگر امام صادق(ع) به ابعاد دیگری از احیای امر اهل بیت(ع) یعنی همان فرهنگ و مذهب اهل بیت(ع) اشاره می‌کند و می‌فرماید که این احیا تنها به سخن گفتن شدنی نیست بلکه باید علم با عمل آمیخته شود تا احیای فرهنگ و مذهب اهل بیت(ع) انجام گیرد.

درکتاب السرائر از کتاب العیون و المحاسن شیخ مفید از امام صادق(ع) روایت است که فرمود: أَبْلِغْ مَوَالِیَنَا السَّلَامَ وَ أَوْصِهِمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ الْعَمَلِ الصَّالِحِ وَ أَنْ یَعُودَ صَحِیحُهُمْ مَرِیضَهُمْ وَ لْیَعُدْ غَنِیُّهُمْ عَلَى فَقِیرِهِمْ وَ أَنْ یَشْهَدَ حَیُّهُمْ جِنَازَهَ مَیِّتِهِمْ وَ أَنْ یَتَلَاقَوْا فِی بُیُوتِهِمْ وَ أَنْ یَتَفَاوَضُوا عِلْمَ الدِّینِ فَإِنَّ ذَلِکَ حَیَاهٌ لِأَمْرِنَا رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا وَ أَعْلِمْهُمْ یَا خَیْثَمَهُ- أَنَّا لَا نُغْنِی عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ شَیْئاً إِلابِالْعَمَلِ الصَّالِحِ فَإِنَّ وَلَایَتَنَا لَاتُنَالُ إِلَّا بِالْوَرَعِ وَ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَاباً یَوْمَ الْقِیَامَهِ مَنْ وَصَفَ عَدْلًا ثُمَّ خَالَفَهُ إِلَى غَیْرِهِ؛ به دوستداران و اهل ولایت ما سلام برسان و به آنان سفارش تقوای الهی و عمل صالح را داشته باش. اینکه افراد سالم به عیادت بیماران بروند و ثروتمند به عیادت فقیر رفته و کمک و یاری کند و زندگان بر جنازه مردگانشان حاضر شوند  و در خانه‌های یکدیگر به ملاقات هم بروند  و علم دین را با هم در میان گذارند؛ چرا که این‌ها همان زنده نگه داشتن امر ما است.

خداوند بنده‌ای که امر ما را حیا کند رحمت کند. و ای خثیمه! آنان را آگاه کن که جز از ایشان عمل صالح نخواستیم؛ زیرا ولایت ما جز به ورع به دست نمی‌آید و بدترین مردم در عذاب قیامتی کسی است که عدلی را توصیف کرده ولی خود برخلاف آن عمل کند. (وسائل الشیعه، حدیث ۱۵۵۰۱)

محمد بن علی بن الحسین در کتاب الاخوان از امام صادق(ع) روایت کرده است که ایشان فرمود:تَجْلِسُونَ وَ تُحَدِّثُونَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ تِلْکَ الْمَجَالِسُ أُحِبُّهَا فَأَحْیُوا أَمْرَنَا رَحِمَ اللَّهُ مَنْ أَحْیَا أَمْرَنَا یَا فُضَیْلُ- مَنْ ذَکَرَنَا أَوْ ذُکِرْنَا عِنْدَهُ فَخَرَجَ عَنْ عَیْنَیْهِ مِثْلُ جَنَاحِ الذُّبَابِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبَهُ وَ لَوْ کَانَتْ أَکْثَرَ مِنْ زَبَدِ الْبَحْر؛ آیا می‌نشینید و حدیث می‌کنید؟ گفتم: بله! فرمود: من این گونه مجالس را دوست می‌دارم. پس امر ما را احیا کنید. خداوند کسی را که امر ما را احیا می‌کند رحمت کند. ای فضیل! هر کسی ما را یاد کند یا یاد ما را داشته باش و در این هنگام از چشمانش مثل بال مگسی اشک بیرون آید خداوند بدان همه گناهانش را می‌بخشد حتی اگر آن گناهان به اندازه کف دریا باشد.(وسائل الشیعه، حدیث ۱۵۵۳۲)

پس ذکر مصبیت اهل بیت(ع) نیز از مصادیق احیای امر اهل بیت(ع) است؛ زیرا در این گونه مجالس و مذاکرات و تذکر قلبی و زبانی، فرهنگ اهل بیت(ع) بیان و گسترش می‌یابد و دل برای پذیرش آن فراهم می‌آید.

در کتاب دعائم الاسلام، از امام صادق(ع) روایت است که فرمود: أَنَّهُ أَوْصَى‏ بَعْضَ شِیعَتِهِ فَقَالَ أَمَا وَ اللَّهِ إِنَّکُمْ لَعَلَى دِینِ اللَّهِ إِلَى أَنْ قَالَ ع رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً أَحْیَا أَمَرَنَا فَقِیلَ وَ مَا إِحْیَاءُ أَمْرِکُمْ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَقَالَ تَذْکُرُونَهُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَ الدِّینِ وَ اللُّب؛ خداوند رحمت کند کسی که امر ما را احیا کند. به ایشان عرض شد: چگونه احیاء امر شما ممکن است ای فرزند رسول‌الله! آن حضرت(ع) فرمود: ما را در نزد اهل علم و دین و خرد، یاد کند. (مستدرک الوسائل، حدیث ۹۵۶۵)

همچنین در کتاب دعائم الاسلام، از امام جواد(ع) روایت است که فرمود:أَنَّهُ أَوْصَى رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِهِ أَنْفَذَهُ إِلَى قَوْمٍ مِنْ شِیعَتِهِ فَقَالَ لَهُ بَلِّغْ شِیعَتَنَا السَّلَامَ وَ أَوْصِهِمْ بِتَقْوَى اللَّهِ الْعَظِیمِ إِلَى أَنْ قَالَ وَ یَتَلَاقَوْا فِی بُیُوتِهِمْ فَإِنَّ لِقَاءَ بَعْضِهِمْ بَعْضاً حَیَاهٌ لِأَمْرِنَا رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً أَحْیَا أَمْرَنَا وَ عَمِلَ بِأَحْسَنِهِ الْخَبَر؛ به شیعیان ما سلام ما را برسان و آنان را سفارش به تقوای خداوند عظیم کن… تا اینکه فرمود: شیعیان ما در خانه‌هایشان یکدیگر را ملاقات می‌کنند؛ زیرا در این ملاقات‌ها زنده کردن امر ما است. خداوند آن کسی را که امر ما را زنده کند رحمت می‌کند و به بهترین وجه با او برخورد می‌نماید. (مستدرک الوسائل ۱۴۳۸۶)

از آنچه بیان شد معلوم می‌شود که احیای امر اهل بیت(ع) به معنای زنده نگه داشتن قولی و فعلی مذهب و گفتمان اهل بیت(ع) و ترویج و تبلیغ و تعلیم معارف اهل بیت(ع) در میان شیعیان و دیگران است. این یکی از وظایف امت نسبت به امام(ع) است که در آیات و روایات مورد تاکید قرار گرفته است.

ارسال نظر به عنوان مهمان

  • هیچ نظری یافت نشد