اباصلت و فتنه خلق قران

اباصلت هروی دو حديث از امام رضا (ع)در رد خلق قرآن روايت كرده است

  1. قال الحاكم حدثنا اسحاق بن محمد الهاشمي بالكوفه، حدثنا القاسم بن احمد العلوي حدثنا ابوالصلت الهروي، حدثني علي بن موسي الرضا (ع) قال: من قال القرآن مخلوق، فهو كافر.
  2. علي بن ابراهيم القطان قال: سمعت اباحاتم الرازي يقول سمعت عبدالسلام بن صالح الهروي يقول سمعت علي بن موسي الرضا (ع) يقول: القران كلام الله غير مخلوق.

در جريان فتنه خلق قرآن و ايام محنت والزام مردم و علما از طرف دستگاه خلافت عباسي به قبول نظريه خلق قرآن، روزي واثق، خليفه عباسي، محمد بن مقاتل و اباصلت هروي را فرا خواند تا آنان را در اين مورد تفتيش و امتحان نمايد. ابتدا از محمد بن مقاتل پرسيد نظرت در مورد خلق قرآن چيست؟ محمد بن مقاتل در حالي كه با انگشتان دست مي شمرد، در جواب گفت : تورات ، انجيل ، زبور و فرقان با اشاره به چهار انگشت گفت : اين چهار تا مخلوق هستند. ماموران خليفه هم به گمان اين كه منظورش كتب چهارگانه است، او را رها كردند (در حالي كه منظورش، چهار انگشت دست خودش بود.)

نوبت به اباصلت كه رسيد همين سوال را از او كردند، اباصلت گفت: يا امير المومنين تسليت عرض مي كنم : خليفه از گفته او متعجب شد و گفت : در مرگ چه چيز به من تسليت مي گوئي ؟! اباصلت گفت: تسليت و نگرانيم از قرآن است كه مرد ! خليفه واثق گفت يعني چه و چگونه ؟ اباصلت گفت : اگر قرآن مخلوق است پس محكوم به مرگ است .

اگر قرآن در شعبان بميرد، به چه دليلي مردم در ماه رمضان نماز بخوانند . واثق با تحير از جواب اباصلت به مامورانش گفت : اين مرد را بيرون كنيد او ديوانه است .

تاكيد امام رضا (ع) بر جلوگيري از بحث هاي پراكنده و انحرافي در مورد قرآن ،مي فهماند كه نبايد فريب فضاي مصنوعي كه توسط محافل و حواشي قدرتهاي غاصب مديريت مي شود ، خورد و وارد ميدانهايي كه بظاهر علمي ولي بهره بردار نهائي آن مامون و متوكل است ، شد. به نظر مي رسد هدف از طرح مقوله خلق قرآن كه از زمان امويان ظهور كرد و تا زمان عباسيان و بعدها ادامه پيدا كرد، از حجيت انداختن قرآن و به كنار راندن آن از صحنه زندگي و سازندگي باشد و با توجه به عوارض وبازتاب منفي اين گونه مباحث است كه، در روايات ائمه (ع) طرح چنين سوالاتي را انحرافي دانسته و منع كرده اند.

مرکز مشاوره آستانه مبارکه اباصلت ره